home  

ham  

tea  

myshop  

sjmall  

misc.  

links  

contact us


        

 

 

 

 

BAND PLAN

            เรื่องของ Band Plan เป็นเรื่องที่นักวิทยุสมัครเล่นทุกคนต้องรู้ และเข้าใจอย่างถ่องแท้ ทุกฝ่ายทั้งภาครัฐและตัวนักวิทยุสมัครเล่นเอง จะต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เป็นไปตามข้อบังคับวิทยุระหว่างประเทศ (Radio Regulation)

Band Plan คืออะไร

            Band Plan คือแผนการใช้ความถี่ หมายถึงการวางแผนการใช้งานความถี่วิทยุ ซึ่งจะกำหนดว่า ความถี่ทั้งหมดในโลกนี้มีอะไรบ้าง แบ่งออกเป็นกี่ย่านความถี่ และแต่ละย่านความถี่จะใช้ในกิจการอะไร และในกิจการนั้นที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ความถี่ จะสามารถใช้งานติดต่อสื่อสารในรูปแบบใด ผู้ที่รับผิดชอบในเรื่องนี้คือฝ่ายบริหารความถี่วิทยุ กรมไปรษณีย์โทรเลข

Band Plan มาจากไหน

            สหภาพโทรคมนาคม International Telecommunication/ ITU เป็นองค์กรผู้ชำนาญการทางด้านความถี่วิทยุของสหประชาชาติ มีรัฐบาลของแต่ละประเทศเป็นสมาชิก มีการประชุมร่วมกันว่าด้วยเรื่องการจัดสรรความถี่วิทยุและข้อบังคับวิทยุระหว่างประเทศ เดิมเรียกว่าการประชุม WARC World Administration Radio Conference ต่อมาเรียกกว่า WRC World Radio Conference ก่อนหน้านี้ จะมีการประชุมกันทุก ๆ 10 ปี ในปัจจุบัน มีการประชุมกันทุก 2-3 ปี

ITU จะเป็นผู้ทำหน้าที่กำหนดว่า ความถี่ทั้งหมดที่มีอยู่ในโลกนี้แบ่งออกเป็นกี่ย่านความถี่อะไรบ้าง (ดูภาพ 1) และในแต่ละย่านความถี่ ช่วงความถี่ไหน ควรจะนำไปใช้งานในกิจการใดบ้าง เช่น กิจการวิทยุกระจายเสียง โทรศัพท์ การเดินเรือ หรือวิทยุสมัครเล่นเป็นต้น ผมขอพูดเฉพาะกิจการวิทยุสมัครเล่นว่า ITU ได้กำหนดไว้อย่างไร เฉพาะย่านความถี่ VHF  และย่านความถี่ UHF  รัฐบาลของประเทศสมาชิกก็จะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับข้อตกลงที่ได้ตกลงกันไว้ในที่ประชุม

แผนการใช้ความถี่ และเงื่อนไขตาม footnote ย่าน VHF/UHF ตาม Radio Regulation

การกำหนด Band Plan เป็นเพียงการจัดสรรความถี่แยกประเภทการใช้งาน แต่ไม่ได้บังคับว่า รัฐบาลของประเทศสมาชิกจะต้องมีกิจการนั้น ๆ ด้วย จึงมีอีกหลายประเทศที่ยังไม่พร้อมที่จะมีกิจการวิทยุสมัครเล่นในประเทศของตน หรือมีแบบไม่เต็มรูปแบบ รัฐบาลบางประเทศอาจมีหมายเหตุกับ ITU ว่า ความถี่สำหรับกิจการวิทยุสมัครเล่นอาจกำหนดให้เป็นกิจการรอง

ดูตัวอย่างหมายเหตุที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยสำหรับย่านความถี่ UHF บ้าง  

 

            อ่านจบรู้แล้วใช่ไหมครับ ทำไมเราไม่ได้ใช้งานย่านความถี่ UHF

IARU Band Plan

            สมาพันธ์นักวิทยุสมัครเล่นนานาชาติ International Amateur Radio Union/IARU เป็นองค์กรผู้ชำนาญการทางด้านวิทยุสมัครเล่น เป็นที่ยอมรับของ ITU สมาชิกขององค์กรประกอบด้วยสมาคมหลักที่เกี่ยวกับกิจการวิทยุสมัครเล่น ในประเทศไทยคือสมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ /RAST สมาคมของประเทศสมาชิกก็จะมาประชุมร่วมกัน ในเรื่องต่าง ๆ อันเกี่ยวกับกิจการวิทยุสมัครเล่น ทำหน้าที่ส่งเสริมและปกป้องรักษาผลประโยชน์ของกิจการวิทยุสมัครเล่น

            IARU ในฐานะที่มีความชำนาญในเรื่องกิจการวิทยุสมัครเล่น ก็จะทำหน้าที่ช่วยเหลือภาครัฐในการกำหนดว่า ในแต่ละย่านความถี่ที่ได้รับมาจาก ITU นั้น ควรจะใช้งานติดต่อสื่อสารรูปแบบใดบ้าง (ดูภาพ 4) เช่น Mode EME, CW, FM, DATA เป็นต้น  เพื่อเป็นแนวทางให้กับสมาคมฯ หลักของประเทศ หรือภาครัฐดำเนินการเป็นรูปแบบเดียวกัน ในแต่ละประเทศจะกำหนดรายละเอียดเพิ่มเติมมากน้อยหรือไม่ ขึ้นอยู่กับเหตุผลความจำเป็นของแต่ละประเทศ

HAM ประเทศไทยมี Band Plan แล้วยัง (ขณะที่เขียนบทความนี้)

            คำตอบก็คือมีตั้งแต่วันแรกที่ใช้สัญญาณเรียกขาน VR แล้ว กำหนดโดยผู้รับผิดชอบคือกรมไปรษณีย์โทรเลข เพียงแต่ว่า Band Plan ของเรา ไม่ได้เขียนไว้เต็มรูปแบบสากล กำหนดให้ใช้เป็นช่อง ๆ เริ่มต้นจากอนุญาตเพียง 3 ช่อง แล้วเพิ่มเป็น 5, 10, 20, 40 และ 80 ช่องตามลำดับ อนุญาตให้ใช้เฉพาะการติดต่อด้วยเสียงเท่านั้น จึงไม่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์สากล ทำให้นักวิทยุสมัครเล่นที่ต้องการทดลองการติดต่อในรูปแบบอื่น จึงไม่สามารถกระทำได้

            ผมมีความเชื่อมั่นว่า Band Plan ยุค 2000 น่าจะสอดคล้องกับหลักเกณฑ์สากลมากขึ้น เพียงแต่ว่าในทางปฏิบัติ เราจะสามารถแนะนำหรือบังคับให้นักวิทยุสมัครเล่นใช้งานตาม Band Plan ที่ประกาศไว้ได้หรือไม่ หากว่ายังคงอะลุ้มอล่วยเหมือนกับปัจจุบันนี้ โดยกำหนดเป็นช่องสื่อสารหลัก และสื่อสารรอง ก็ไม่เป็นประโยชน์เท่าใดนัก เช่น

การติดต่อสื่อสารแบบสะท้อนดวงจันทร์ Earth Moon Earth/EME IARU แนะนำไว้อยู่ที่ความถี่ 144.000-144.035 MHz เป็นช่วงความถี่ที่ใช้ติดต่อโดยอาศัยดวงจันทร์ หรือดาวตกช่วยในการสะท้อนคลื่นเพื่อให้ติดต่อไปได้ไกล ๆ อาจไปได้ไกลกว่า 10000 กิโลเมตรก็ได้ สัญญาณที่รับได้จึงอ่อนมาก รับสัญญาณได้ลำบาก

บางท่านอาจนึกว่า ชีวิตนี้คงไม่มีโอกาสได้ใช้งาน หรือว่ามีผู้ใช้น้อยมาก น่าจะอนุโลมให้ใช้พูดคุยกันได้ หากเป็นเช่นนี้แล้ว เราจะรับสัญญาณได้อย่างไร เราจะไม่มีทางรับสัญญาณได้เลย แม้ว่าท่านไม่ได้ใช้ แต่นักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลกเข้าใช้งานอยู่ ท่านไม่ได้สนใจ  แต่เพื่อนของท่านสนใจมาก สัญญาณเขาอาจจะตกมาที่หน้าบ้านท่านก็ได้ ท่านจะพลาดโอกาสนี้หรือ นอกจากนี้แล้ว ยังเป็นการรบกวนการใช้งานของคนอื่นอีกด้วย



<back>

 

                                     


© 2002-2003 by SONGJIANGMALL  created by HS1ASN, KITTY
since October 14, 2002 disclaimer
Last update:01/04/2551 21:27:22